W Biebrzańskim Parku Narodowym
Zadanie 1. (0 – 1)
Nie jest prawdą, że:
| A. | Park narodowy to obszar chroniony obejmujący wartościowe obiekty przyrodnicze. | |
| B. | Gospodarka rolna na terenie całego parku narodowego jest zabroniona. | |
| C. | Gospodarka leśna na terenie parku narodowego jest ograniczona. | |
| D. | Niektóre części parku narodowego mogą być udostępnione dla turystyki. |
Zadanie 2. (0 – 1)
Wielkości powierzchni i obszary chronionej przyrody w wybranych krajach w 1997 r.
| Kraje | Powierzchnia kraju (w tys. km2) | Obszary chronionej przyrody (w % powierzchni kraju) |
| Niemcy | 357,0 | 26,9 |
| USA | 9 363,5 | 21,2 |
| Kanada | 9 970,6 | 9,6 |
| Polska | 312,7 | 9,4 |
| Szwecja | 450,0 | 8,1 |
| Australia | 7 741,2 | 7,7 |
Świat w liczbach 2000/2001, WSiP
Na podstawie tabeli można stwierdzić, że Polska posiada:
| A. | większą powierzchnię obszarów chronionej przyrody niż Australia | |
| B. | mniejszą powierzchnię obszarów chronionej przyrody niż USA | |
| C. | większą powierzchnię obszarów chronionej przyrody niż Kanada | |
| D. | większą powierzchnię obszarów chronionej przyrody niż Niemcy |
| Informacje do zadań: 3., 4. | Kierunek, z którego nasuwał się lądolód | |
Park Biebrzański znajduje się na obszarze objętym zlodowaceniami. Po ustąpieniu lodowca pozostały tu charakterystyczne formy powierzchni ziemi: rozległe, piaszczyste równiny wachlarzowatego kształtu oraz niewielkie gliniaste pagórki. |  | Biebrza Narew Wisła San |
Zadanie 3. (0 – 1)
Biebrza płynie na obszarze objętym w plejstocenie zlodowaceniami:
| A. | bałtyckim i środkowopolskim | |
| B. | krakowskim i bałtyckim | |
| C. | fazy pomorskiej i stadiału Warty | |
| D. | krakowskim i środkowopolskim |
Zadanie 4. (0 – 1)
Formy polodowcowe występujące na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego to:
| A. | moreny i kemy | |
| B. | sandry i moreny | |
| C. | pradoliny i ozy | |
| D. | moreny i ozy |
Zadanie 5. (0 – 1)
Schematyczny przekrój przez pradolinę Biebrzy przedstawia rysunek
| A. | B. | C. | D. |
 | |||
Informacje do zadań: 6., 7., 8
 | ||||
| ||||
Źródło: Województwo Podlaskie, Dom Wydawniczy „Publikator” | ||||
Zadanie 6. (0 – 1)
Rzeka Ełk jest dopływem:
| A. | lewobrzeżnym Biebrzy | |
| B. | prawobrzeżnym Biebrzy | |
| C. | prawobrzeżnym Rospudy | |
| D. | lewobrzeżnym Rospudy |
Zadanie 7. (0 – 1)
Zbudowany na początku XIX wieku Kanał Augustowski łączy system Biebrzy z systemem Czarnej Hańczy i biegnie przez Puszczę Augustowską. Został wybudowany w celu:
| A. | transportu surowców mineralnych | |
| B. | nawadniania pól uprawnych | |
| C. | spławu drewna | |
| D. | przewozu ludzi |
Zadanie 8. (0 – 1)
Największa część Biebrzańskiego Parku Narodowego położona jest na:
| A. | południowy zachód od Wigierskiego Parku Narodowego | |
| B. | południowy wschód od Wigierskiego Parku Narodowego | |
| C. | południowy zachód od Grajewa | |
| D. | północny wschód od Sokółki |
Zadanie 9. (0 – 1)
Załadowana tratwa o ciężarze 5000 N spłynęła rzeką Ełk z miejscowości Ostrykół do ujścia do Biebrzy. Różnica wysokości położenia tych miejsc wynosi 5 m.
Energia potencjalna tratwy:
| A. | zmalała o 1000 J | |
| B. | wzrosła o 1000 J | |
| C. | zmalała o 25000 J | |
| D. | wzrosła o 25000 J |
| Informacje do zadań: 10., 11. |  |
| Wykres przedstawia zależność drogi spływu tratwy od czasu |
Zadanie 10. (0 – 1)
Po 5 godzinach spływu tratwa przebyła drogę:
| A. | 20 km | |
| B. | 15 km | |
| C. | 10 km | |
| D. | 5 km |
Zadanie 11. (0 – 1)
Powyższy wykres przedstawia funkcję określoną wzorem:
| A. | s(t) = t + 10 dla 0 ≤ t ≤ 20 | |
| B. | s(t) = t + 10 dla 0 ≤ t ≤ 8 | |
| C. | s(t) = 10t + 11 dla 0 ≤ t ≤ 20 | |
| D. | s(t) = 10t + 11 dla 0 ≤ t ≤ 8 |
Zadanie 12. (0 – 1)
Starorzecze w sąsiedztwie pól uprawnych szybko zarasta glonami ponieważ:
| A. | woda stojąca jest bogata w tlen | |
| B. | woda jest bogata w azotany i fosforany | |
| C. | podwyższona kwasowość wody sprzyja rozwojowi zwierząt i roślin | |
| D. | podwyższona zasadowość wody sprzyja rozwojowi zwierząt i roślin |
Zadanie 13. (0 – 1)
Obserwując ryby w czystej wodzie mamy wrażenie, że pływają one tuż pod powierzchnią wody. W rzeczywistości pływają one głębiej. Wrażenie to spowodowane jest:
| A. | odbiciem światła od powierzchni wody | |
| B. | rozszczepieniem światła w wodzie | |
| C. | załamaniem światła na granicy woda powietrze | |
| D. | uginaniem się światła na granicy woda powietrze |
Zadanie 14. (0 – 1)
Płynące wiosną po powierzchni Biebrzy kry lodowe nie toną, ponieważ:
| A. | lód jest lżejszy od wody | |
| B. | lód ma taką samą gęstość jak woda | |
| C. | lód ma mniejszą gęstość od wody | |
| D. | lód ma większą gęstość od wody |
Zadanie 15. (0 – 1)
Źródła energii, które zanieczyszczają środowisko naturalne to:
| A. | baterie słoneczne | |
| B. | elektrownie wodne | |
| C. | elektrownie węglowe | |
| D. | elektrownie wiatrakowe |
Informacje do zadań: 16., 17., 18.
| Na diagramie przedstawiono skład chemiczny różnych paliw. |
 |
Larousse „Ziemia rośliny zwierzęta” Nasza Księgarnia 1970 r. |
Zadanie 16. (0 – 1)
Najwyższą wartość energetyczną wykazuje:
| A. | torf | |
| B. | antracyt | |
| C. | węgiel brunatny | |
| D. | węgiel kamienny |
Zadanie 17. (0 – 1)
Paliwem odnawialnym jest:
| A. | drewno | |
| B. | antracyt | |
| C. | węgiel brunatny | |
| D. | węgiel kamienny |
Zadanie 18. (0 – 1)
Wskaż zdanie prawdziwe:
| A. | 300 kg torfu zawiera 180 kg węgla. | |
| B. | 100 kg antracytu zawiera 4 kg węgla. | |
| C. | Drewno zawiera około 60% tlenu. | |
| D. | 200 kg węgla kamiennego zawiera około 10 kg tlenu. |
Zadanie 19. (0 – 1)
Podczas spalania 1 tony węgla kamiennego zawierającego 1% siarki (mat.S = 32u) ,
do atmosfery emitowany jest dwutlenek siarki (mcz.SO2 = 64u), w ilości:
| A. | 20 kg | |
| B. | 10 kg | |
| C. | 32 kg | |
| D. | 64 kg |
Zadanie 20. (0 – 1 )
Przewieziono 33 tony węgla 6 samochodami ciężarowymi o ładownościach 7 ton i 2,5 tony. Jeżeli przez x oznaczymy liczbę samochodów o większej ładowności, to warunki zadania opisuje równanie:
| A. |
| ||||
| B. | 2,5x + 7(6-x) = 33 | ||||
| C. | 7x + 2,5x = 33 | ||||
| D. | 7x + 2,5(6-x) = 33 |
Zadanie 21. (0 – 1 )
Metan występuje w bagnach i mokradłach, ponieważ tworzy się w przyrodzie w wyniku:
| A. | reakcji dwutlenku węgla z wodą | |
| B. | reakcji zachodzących w mszakach | |
| C. | rozkładu szczątków organicznych w warunkach beztlenowych | |
| D. | rozkładu szczątków organicznych i substancji nieorganicznych w powietrzu |
Zadanie 22. (0 – 1)
Owoce dzikiej róży są bogate w witaminę C, której wzór strukturalny przedstawiono niżej.
Wzór sumaryczny witaminy C można zapisać:
| A. | C6H8O6 | |
| B. | C6H6O6 | |
| C. | C6H12O6 | |
| D. | C6H4O5 |
Zadanie 23. (0 – 1)
Analizując powyższy wykres wskaż zdanie prawdziwe:
| A. | Najszybciej wzrasta liczba osobników w fazie stacjonarnej. | |
| B. | Najwolniej wzrasta liczba osobników w fazie początkowej. | |
| C. | Najwolniej wzrasta liczba osobników w fazie wzrostu wykładniczego. | |
| D. | Najszybciej wzrasta liczba osobników fazie wzrostu wykładniczego. |
Zadanie 24. (0 – 1)
Wskaż błędne dokończenie zdania. Mszaki tworzące torfowiska:
| A. | regulują wilgotność środowiska | |
| B. | są źródłem pokarmu dla zwierząt | |
| C. | są środowiskiem życia ptaków | |
| D. | w mokrych latach magazynują wodę |
Zadanie 25. (0 – 1)
Do roślin zarodnikowych należą:
| A. | mech torfowiec i skrzyp pstry | |
| B. | brzoza niska i turzyca strunowa | |
| C. | mech torfowiec i żurawina błotna | |
| D. | gnidosz królewski i sosna zwyczajna |
Zadanie 26. (0 – 2)
| Biebrzański Park Narodowy jest największym parkiem narodowym w Polsce. Powierzchnia Parku wynosi 59223 ha. Obszary leśne w Parku zajmują 15547 ha, grunty rolne - 18182 ha, a nieużytki - słynne Bagna Biebrzańskie, - 25494 ha. |
Jaki procent powierzchni parku zajmują obszary leśne? Zapisz obliczenia. Wynik zaokrąglij do całości.
Zadanie 27. (0 – 2)
Ania, jej starszy brat i rodzice planują 3 – dniowy wyjazd do Biebrzańskiego Parku Narodowego. Zaplanowali, że pierwszego dnia rano wypłyną dwoma kajakami z Lipska do Sztabina. Trzeciego dnia, po dwudniowym pobycie w Sztabinie, wrócą kajakami do Lipska.
Opłaty pobierane za udostępnianie infrastruktury turystycznej na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego w roku 2002 (na podstawie danych umieszczonych w internecie) |
| Pola namiotowe i biwakowe - 1 doba Pobyt jednej osoby - 4 zł Ustawienie samochodu - 5 zł Ustawienie motocykla - 2 zł Ustawienie autokaru - 10 zł Wypożyczenie kajaka /doba - 20 zł Wypożyczenie kajaka /1 godz.- 4 zł Natrysk / 10 min. - 5 zł Wodowanie (slipowanie) kajaka / 1 szt. - 2 zł Przewodnik z BPN - 25 zł/godz. |
Korzystając z powyższego cennika, uzupełnij tabelę:
| miejscowość | usługa | opłata łączna |
| Lipsk | ustawienie samochodu osobowego | |
| wypożyczenie kajaka | ||
| wodowanie kajaków | ||
| Sztabin | pobyt | |
| natrysk dwa razy dziennie (po 10 minut) | ||
| wodowanie kajaka | ||
| opłata przewodnika | ||
suma opłat | ||
Informacje do zadań: 28., 29. (plan szlaku wodnego sporządzony na podstawie danych
z internetu).
| Zadanie 28. (0 – 4) Szlak wodny z Lipska do Sztabina załoga kajakowa przebyła w 5 godzin i 25 minut płynąc z prądem rzeki. Oblicz prędkość prądu i prędkość kajaka, wiedząc że z powrotem płynęli 10 godzin i 50 minut. Zapisz obliczenia. |  |
Zadanie 29. (0 – 2)
Oblicz skalę liczbową przedstawionego planu.
 |  |
| namiot rodziców | namiot dzieci |
Zadanie 30. (0 – 5)
Namioty, w których śpi rodzina mają kształty graniastosłupa prawidłowego trójkątnego oraz ostrosłupa prawidłowego czworokątnego. Oblicz, który z namiotów jest wyższy. Zapisz obliczenia.
Zadanie 31 (0 – 3)
Tam, gdzie doprowadzanie prądu z sieci jest nieopłacalne może on być dostarczany
z tzw. „wiatraków domowych”. Wiatrak o mocy 5000 W wytwarzający napięcie 220 V pozwala na podgrzewanie wody do celów gospodarczych, a także służy do ogrzewania stojących na uboczu domów.
Oblicz natężenie prądu, jakie można otrzymać doprowadzając do domu energię elektryczną wytworzoną przez wiatrak opisany w tekście. Załóż, że przy przesyłaniu energii elektrycznej
do domu traci się 7,6% mocy prądu wytwarzanego przez wiatrak.
Zadanie 32. (0 – 2)
Estry nadają charakterystyczne zapachy kwiatom i owocom. Można je otrzymać
w reakcji alkoholi z kwasami karboksylowymi lub nieorganicznymi tlenowymi. Mając wzór estru o zapachu ananasa, napisz wzór kwasu i alkoholu, z których powstał ten ester.
Zadanie 33. (0 – 3)
Rysunek przedstawia pisklę gniazdownika i zagniazdownika.
 |
|
| Pisklę skowronka | Pisklę kuropatwy |
W. Czechowski "Biologia" PWRiL 1989 r. | |
Wymień dwie cechy różniące pisklęta przedstawione na rysunku.
Zadanie 34. (0 – 3)
Wymień trzy, niekorzystne dla środowiska, skutki wypalania traw.
| Autorzy arkusza: |
| Joanna Charubin Jolanta Gołaszewska Grażyna Mieczkowska Jadwiga Pieczywek Anna Ruszczyk |
obsługa internetowa testu: Zbigniew Mroczkowski, Radziłów 2001-06
